Tìm hiểu khái quát về thuế thu nhập cá nhân

Thuế là một khoản bắt buộc phải vào ngân sách nhà nước, được luật pháp quy định rõ ràng với những công ty kinh tế và các thành viên trong xã hội. Nộp thuế là trách nhiệm phải thực hiện của những chủ thể thuộc đối tượng đóng thuế theo quy định. Một trong các loại thuế góp phần quan trọng trong việc xúc tiến ngân sách nhà nước là thuế thu nhập cá nhân. Vậy thế nào là thuế thu nhập cá nhân? Vai trò của thuế thu nhập cá nhân là gì?

1. Thuế thu nhập cá nhân là thuế gì?

Thuế thu nhập tư nhân (Personal income tax) là khoản tiền mà người có thu nhập phải trích nộp trong một phần lương bổng, hoặc trong khoảng những nguồn thu khác vào ngân sách nhà nước sau khi đã được giảm trừ. Thuế thu nhập cá nhân không đánh vào các cá nhân có thu nhập thấp, bởi vậy khoản thu này sẽ công bằng với mọi đối tượng. góp phần làm giảm khoảng cách chênh lệch giữa những tầng lớp trong xã hội.

Gồm có 2 đối tượng phải nộp thuế thu nhập cá nhân: Cá nhân cư trú và cá nhân không cư trú tại Việt Nam có thu nhập chịu thuế. Cụ thể:

• Cá nhân cư trú: Thu nhập chịu thuế là khoản phát sinh trong và ngoài lãnh thổ Việt Nam (không phân biệt nơi trả thu nhập).
• Cá nhân không cư trú: Thu nhập chịu thuế là thu nhập phát sinh tại Việt Nam (không phân biệt nơi trả và nhận thu nhập).

Người nộp thuế có thể căn cứ vào bảng tính thuế thu nhập cá nhân theo Luật thuế thu nhập cá nhân để xác định mức thuế suất phải đóng.

2. Thuế thu nhập cá nhân có vai trò gì?

• Thuế thu nhập cá nhân được coi là nguồn thu tất yếu trong tổng thu ngân sách nhà nước. Tiến trình tự do hóa thương mại khiến thu nhập của nhà nước trong khoảng thuế XNK giảm đáng kể, khi mà nhu cầu nâng cao và điều kiện chức năng của nhà nước ngày càng phát triển.
• Đóng thuế thu nhập cá nhân góp phần thúc đẩy sự tăng trưởng nền kinh tế thu hút nguồn nhân lực, đảm bảo sự cạnh tranh trong khu vực.
• Thực hiện chỉ tiêu điều chỉnh kinh tế của nhà nước như một công cụ điều tiết vĩ mô, thông qua chính sách khuyến mãi, miễn giảm khiến người dân có định hướng hơn trong tiêu dùng và đầu tư.
• Minh chứng hợp pháp cho nguồn thu nhập của cá nhân. Người nộp thuế cần thực hiện kê khai các khoản thu nhập khi thực hiện thủ tục nộp thuế thu nhập cá nhân, bởi vậy Nhà nước có thể kiểm soát tính hợp pháp.
• Vai trò giảm thiểu chênh lệch thu nhập và tầng lớp. Tại đa dạng nước còn với quy định miễn, giảm thuế cho những cá nhân có khó khăn trong xã hội. Ở Việt Nam vẫn còn sự phân biệt rõ rệt giữa thu nhập của những tầng lớp nhân dân, nhất là những cá nhân làm cho việc trong những tổ chức với nguồn vốn nước ngoài, người nước ngoài làm việc tại Việt Nam chiếm tỉ lệ nhỏ trong dân số nhưng lại mang nguồn thu nhập lớn so có số đông người dân.

3. Cách tính thuế thu nhập cá nhân

Thuế thu nhập cá nhân là loại thuế tính theo tháng, có thể kê khai theo tháng hoặc quý, nhưng sẽ quyết toán theo năm. Bao gồm 3 phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân dành cho 3 đối tượng khác nhau:

• Cá nhân cư trú thỏa thuận lao động có thời hạn từ 3 tháng trở lên: Tính thuế thu nhập cá nhân theo biểu thuế lũy tiến từng phần.
• Cá nhân không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới 3 tháng: Khấu trừ 10%
• Cá nhân không cư trú (thường là người nước ngoài): Khấu trừ 20%

>>> Xem chi tiết: Bảng tính thuế thu nhập cá nhân

Lưu ý: Theo Điều 11 Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2007 sửa đổi, bổ sung, thuế thu nhập cá nhân sẽ được tính tại thời khắc trả thu nhập.
Tóm lại, thuế thu nhập cá nhân có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế và xã hội. Do đó, việc hoàn thành đóng thuế là trách nhiệm của mọi công dân Việt Nam để xây dựng nền kinh tế nước nhà càng ngày càng tăng trưởng.